Naziler Almanya’da iktidara gelir gelmez birçok bilim adamını üniversitelerden uzaklaştırır. Cumhuriyet’in ilanından bu yana bir eğitim reformu gerçekleştirmek isteyen Türkiye ise ülkelerinden kovulan bu bilginleri eğitim reformunun öncüleri olarak Türkiye’ye davet eder. “Sevgili Üniversite” 1933’te gerçekleştirilmek istenen bu üniversite reformunu konu alan bir dönem romanıdır. Tarih, aşk ve bilim üçgeninde anlatılan olaylar Türkiye’nin bilimle ve Batı ile arasındaki gerilimli, gelgitlerle dolu ilişkinin anatomisini gözler önüne serer.
Deher Altıner’in kaleme aldığı roman, bir yandan bilim insanının bilimle arasındaki ilişkiyi çözümlerken, bir yandan da her yıl kapısında yüz binlerce öğrencinin sıraya girdiği Türkiye üniversitelerinin bilimsel ve siyasi bağlamdaki meşruiyetini sorguluyor.
Kitaptan alıntılar:
“Babası onu neden bir taraftan Avrupa’da okumaya göndermiş diğer yandan da modernizme olan tutkusunu fark edince Avrupalıların bilgi yalnızca onlarda varmış gibi davranmalarına, her şeyin geçmişini kendilerine mal etmeye kalkmalarına kulak asmamasını söylemişti? Neden bu konuşmaların sonunda hep tekrarlamaktan bıkmadığı “Kimsenin lütfuna olma talip, bedeli cevher-i hürriyettir,” sözünü yapıştırmıştı? Namık Kemal’in sözüydü bu. Babasının Namık Kemal’den hazzetmediğini bilirdi. Ama neden babasına göre herkesin öz sözü bu olmalıydı?”
* * *
“Öğrenciler Profesör Goldhagen’ın etrafını sarmaya başlamışlardı. Gidişinden dolayı üzüntülerini iletiyorlardı. İlk mezun ettiği doktorlardan biri oraya doğru seğirtip profesörün ceketinin eteğini yakalayıp öptü. Profesör bir taraftan ceketini kurtarmaya çalışıyor bir taraftan da “ah olamaz, bu eski âdetinizi bana yapmamanızı sizlerden rica etmiştim”, diyordu.”
* * *
“Muallim muavinleri onu uzandığı kanepenin üstünden alıp sedyeye yerleştiriyorlardı. Zeki Seyfettin Bey ise hoca olarak yer almadığı bu eğitim yılında, içine kendi vücudunu da kattığı son bir dersi verir gibiydi:
-Bu bir anjin dö puatrin... dissekan anevrizma değil... Ağrı göğüste, karna meyletmiyor...Müşahede ettiğiniz zirvedeki sistolik nefha... miyokard zaafından husule geliyor... İki kûberi nabzın denk olmayışı... tahtelterkovîlerden birinin... tazyık altında kalmasından... Mutlak istirahat... Ağrı...aşikâr ağrı... cild altına 0,015 gram morfin lüzum ediyor...”
