BARCELONA 1900-2000, Boyut Yayın Grubu

BARCELONA 1900-2000 Barcelona İspanya’nın en gelişkin iki bölgesinden biri. Diğer bölge kuzeyde, Atlantik kıyısında konumlanan Bask ülkesi. Barcelona ise Akdeniz kıyısında ve Fransa ile sınırdaş. Bu konum Barcelona’nın kültürel-tarihsel-mimari yapısının pek çok bileşenini de açıklıyor. Birinci bileşen yörenin Katalan kimliğine ilişkin. Bu, herşeyden önce İspanyolca ile yakın akraba, ama Fransızca’ya da ötekine olduğu uzaklıkta duran bir dil demek. Aynı bağlantılar, ülkenin daha kuzeydeki Avrupa ülkelerinde olup bitenlerden en hızlı haberdar olan, dolayısıyla da modernleşmenin nimetlerinden en erken yararlanan kentini varediyorlar. Burası, İspanya’nın her köşesinden önce sanayileşmiş ve kapitalistleşmiş bir yöre. Böyle olduğu için, İspanya’nın 20. yüzyılda dünya kültürüne yaptığı en büyük sanatsal katkılar yörenin ünlülerince ortaya kondu. Dalí, Miró, Picasso ve mimarlık konusundaki en ünlü İspanyol Gaudí aynı zamanda da birer Katalan’dır.

Geç 19. yüzyıl Barcelona’nın mimari kaderinde bir dönüm noktası oluşturur. Bu dönüşümün birinci parçasını, bugün endüstri mimarlığı diye adlandırılan bir demir ve cam mimarlığının ülkeye girişi karakterize eder. İkinci parça ise Katalan “Modernismo”su denen yerel bir üslup bileşiminin denenmesiyle başlar. Modernismo, Endülüs-İslam mimarlığından, Gotik’e uzanan çerçevede çoğul tarihsel referanslarla yüklü, ancak özgün bir bileşimdir. Yer yer Art Nouveau’nun bir Katalan versiyonu olduğunu da düşündürtür. Modernismo’nun Gaudí eliyle artık hiçbir akım adıyla yaftalanamayacak çok bireysel bir yorumu ortaya konacaktır. Gaudí kente damgasını vuran ve gerçekten de uluslararası kimlik kazanabilmiş neredeyse ilk İspanyol mimardır. Müthiş bir imgelemle biyomorfik biçimlerden yola çıkan, kimi zaman düşselin sınırlarını alabildiğine zorlayan ürünler verecektir. Bugün Barcelona bu en ünlü mimar evladını merkez alan bir kült yaratmış bile sayılabilir. Onun ürünleri kentin en tanınmış turistik yapılarıdır. Sayısız popüler kitapla tanıtılmakta, yapıları gezilmekte, bitimsizcesine fotoğraflanmakta, bir yüzyıldır tamamlanmamış Sagrada Familia Kilisesi’nin inşaatı da hala sürdürülmektedir...